Na h-ealain is cultarArts and Culture

Dè th’ anns na h-ealain? No dè th’ ann an cultar? Bidh freagairt eadar-dhealaichte (different) againn uile. ’S e cuspairean gu math inntinneach a th’ annta, agus tha na cuspairean seo gu math farsaing (wide/wide-ranging). Tha cultar an t-saoghail cudromach do chultar na Gàidhlig. Ach tha cultar na Gàidhlig cuideachd gu math cudromach do chultar an t-saoghail. Tha daoine le Gàidhlig a’…

Bidh daoine a’ smaoineachadh air dualchas (heritage) nuair a chanas tu am facal cultar. Agus tha dualchas gu math cudromach gun teagamh (without a doubt). Ach tha cultar coltach ri èadhar (air). Tha e timcheall oirnn, ach chan fhaic thu e, cha chluinn thu e, ach tha e fhathast ann.

Thòisich saoghal ùr do thelebhisean Gàidhlig ann an 2008 nuair a thàinig sianal (channel) telebhisean Gàidhlig ùr, BBC ALBA. Tha an sianal a’ sealltainn diofar phrògraman. Chì thu na naidheachdan, prògraman spòrs agus prògraman dràma air an t-sianal ùr.

Tha eachdraidh fhada aig na Gàidheil a thaobh (with regard to) litreachais. Thòisich an litreachas leis na bàird agus na manaich (the monks) anns na seann làithean, agus an-diugh tha sgrìobhadairean ùra a’ toirt nobhailean (novels) agus bàrdachd dhuinn a tha fìor mhath.

Tha tòrr a’ tachairt ann an saoghal ceòl Gàidhlig. Tha cèilidhean, fèisean agus cuirmean-ciùil (concerts) ann air feadh (throughout) an t-saoghail, agus tha Runrig, Capercaillie agus daoine mar Julie Fowlis ainmeil airson seinn ann an Gàidhlig. Tha sinn a’ cluinntinn òrain thraidiseanta gu leòr, ach tha sinn cuideachd a’ cluinntinn roc, punc agus stoidhlichean (styles) eile ann an Gàidhlig.

Bha bàird Ghàidhlig riamh cudromach ann an cultar nan Gàidheal. Bhiodh na Gàidheil a’ toirt urram (honour)mòr dhaibh. Bha na bàird a’ cuimhneachadh air eachdraidh agus dualchas (heritage) anns a’ bhàrdachd aca, agus bhiodh iad a’ dèanamh bàrdachd mu dheidhinn rudan a thachair sa bhaile. Bha àm ann nuair a bhiodh bàird ann an tòrr de na bailtean air a’ Ghàidhealtachd, agus bhiodh na…