Bidh thu nad phàirt de chultar beothail, drùidhteach, brìoghmhor. Bidh barrachd chothroman obrach agad. Bidh tuigse nas fheàrr agad air cruth-tìre agus eachdraidh na h-Alba. Faodaidh tu a dhol an sàs ann an iomadh cur-seachad tron chànan. Dh’fhaodadh gum bi thu a’ togail an aon chànain a bh’ aig do shinnsirean. Agus mìle, mìle adhbhar eile a thaobh mar a tha saoghal ùr a’ fosgladh romhad tro Ghàidhlig, saoghal a tha a’ sìor atharrachadh agus ga ùrachadh. Agus lorgadh tu do chuid Gàidhlig agus thu air turas ùr nad bheatha!

Carson a tha thu a’ dol a dh’ionnsachadh Gàidhlig?

Alasdair MacCaluim – Oifigear Leasachaidh Gàidhlig ann am Pàrlamaid na h-Alba

*“Tha tòrr adhbharan ann airson a bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig. Sa chiad dol-a-mach, bheir e dhut barrachd tuigse air ainmean-àite na h-Alba agus air Alba san fharsaingeachd. Mar eisimpleir, thogadh mi fhèin ann an Siorrachd Lannraig agus bha mi air mo chuairteachadh le ainmean às a’ Ghàidhlig leithid Gart Cois, An Àird Ruigh, Gart Searraich, Cathair Ceann Tulaich, Comar nan Allt agus mar sin air adhart. Bho dh’ionnsaich mi Gàidhlig, tha mi a’ faireachdainn nas Albannaich agus nas ceangailte ris an sgìre agam. Tha tòrr chothroman-obrach an lùib a bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig cuideachd. Tha barrachd obraichean Gàidhlig ann aig ag àm seo na tha ann de dhaoine a lìonas iad – teagasg, eadar-theangachadh, leasachadh cànain agus tòrr a bharrachd. Agus mura h-eil thu airson a bhith ag obair ann an saoghal na Gàidhlig, bidh barrachd is barrachd obraichean ann san àm ri teachd airson daoine a bhios a’ toirt seachad sheirbheisean àbhaisteach tron Ghàidhlig.

“’S e an rud as cudromaiche mu bhith ag ionnsachadh na Gàidhlig gum bi thu a’ cur ri aiseirigh na Gàidhlig. Cuiridh luchd-ionnsachaidh fileanta ris an iarrtas airson sheirbheisean tro mheadhan na Gàidhlig agus ris an iomadachd ann an saoghal na Gàidhlig. Nas cudromaiche na sin, tha tar-chur na cànain san teaghlach cha mhòr air sgur. Leis an àireamh de dhaoine òga aig a bheil Gàidhlig bho thùs cho ìosal, ma tha Gàidhlig gu bhith na cànain a tha ga bruidhinn anns an teaghlach agus anns an dachaigh is e an luchd-ionnsachaidh a bheir air ais i gu ìre mhòr.”*

Siùsaidh Hardy – Fo-cheannard Foghlam Fad Beatha aig Sabhal Mòr Ostaig

*“Thàinig mi fhìn gu Gàidhlig barrachd air fichead bliadhna air ais a-nis. Bha an t-Eilean Sgitheanach air leth cudromach dhomh, na seallaidhean brèagha, an cultar, an eachdraidh agus rudeigin a tha fhathast doirbh dhomh a mhìneachadh – faireachdainn làidir gum b’ e an rud ceart a dhèanamh dhomh fhìn gu pearsanta. Tha adhbharan sònraichte pearsanta aig a h-uile duine airson Gàidhlig ionnsachadh – ceòl (Runrig, còisirean, mòdan); ainmean-àite agus sreap nam beanntan; sloinntearachd; tha an liosta fada. ’S e saoghal eile a th’ againn na làithean seo airson luchd-ionnsachaidh agus tha pàirt cudromach aca ri chluich le bhith a’ cumail Gàidhlig làidir is beò. Tha barrachd stuth-ionnsachaidh agus taic rim faighinn na bha riamh roimhe, m.e. air an eadar-lìon, rèidio, telebhisean, cùrsaichean air astar, leabhraichean, irisean (m.e. Cothrom) agus chan eil astar na chnap-starra air ionnsachadh mar a b’ àbhaist a bhith.

“’S math dh’fhaodte gur e an rud as brosnachail a tha a’ tachairt ann an saoghal na Gàidhlig an-diugh, foghlam tro mheadhan na Gàidhlig airson cloinne. Bho chionn còig bliadhna cha b’ e ach aisling a bhith a’ smaoineachadh air àrd-sgoil Ghàidhlig mar a tha ann an Glaschu a-nis, agus seo gun smaoineachadh air na bun-sgoiltean a tha a’ tighinn gu buil ann an sgìrean eadar-dhealaichte air feadh na h-Alba. Mar thoradh air seo tha e a’ dèanamh ciall gu bheil barrachd phàrantan ag iarraidh Gàidhlig ionnsachadh. Tha iad air tighinn gu co-dhùnadh reusanta an clann a chur tro fhoghlam Gàidhlig, oir tha iad air aithneachadh gu bheil rudeigin prìseil mu dheidhinn cànain agus cultair na Gàidhlig.

“Gun teagamh tha mi fhìn air a bhith fortanach tro na bliadhnaichean, chan ann a- mhàin gun d’ fhuair mi obair le buidhnean far a bheil Gàidhlig ga cleachdadh, ach cuideachd tro m’ obair aig Clì Gàidhlig agus aig Sabhal Mòr Ostaig, bha cothrom agam taic agus brosnachadh a thoirt do luchd-ionnsachaidh. Tha cothroman ùra aig daoine òga (agus an fheadhainn nach eil cho òg) obair le Gàidhlig a lorg. Gheibh tidsearan trèanadh airson gluasad gu teagasg tro mheadhan na Gàidhlig. Le leasachaidhean sna meadhanan, tha obair a’ tarraing dhaoine gu Gàidhlig, an cànan agus an eachdraidh agus a’ dearbhadh gu bheil àite brìoghmhor aig Gàidhlig san 21mh linn.”*

Dòmhnall Iain Mac an t-Saoir – Stiùiriche Clì Gàidhlig

"Chan eil àm nas fhèarr na an-dràsta airson a bhith ag ionnsachadh Gàidhlig. San t-Sultain 2008 chaidh an sianal ùr didsiotach BBC Alba a chur bhog agus tha àireamh luchd-coimhid fìor mhath aca. Tha ionnsachadh tro mheadhan na Gaidhlig anns na sgoiltean aig ìre gu math àrd agus tha sgoiltean Gàidhlig Ghlaschu agus Inbhir Nis a’ dol gu làidir. Tha Achd na Gàidhlig ann a-nis agus Plana Nàiseanta agus tha planaichean Gàidhlig a’ dol a bhith ann airson buidhnean Poblach agus buidhnean Nàiseanta gu bhith togail Gàidhlig aig an àite obrach, gu dearbh ann an àite sam bith."

Carson a bu chòir dhomh Ionnsachadh? "Tha gu leòr a tha ag ionnsachadh Gàidhlig dìreach airson dùbhlan ùr. Tha feadhainn ann nach do smaoinich riamh air Gàidhlig ionnsachadh, mar sin carson nach feuch sibh? Tha mi cinnteach gu bheil sibh a’ toirt an aire gu bheil Gàidhlig beò ann an gu leòr sgìrean air feadh na dùthcha, ach cuideachd air feadh an t-saoghail. Ma tha sibh a dol a dh’ionnsachadh Gàidhlig neo a’ dol ga bruidhinn, tha sin a’ dol a dh’fhosgladh dorsan dhuibh agus a’ dol a thoirt dhuibh eòlas ùr nar beatha."

Cultar "A bheil sibh dìoghrasach gu bheil sibh a’ fuireach an Alba ach cha robh cothrom agaibh roimhe seo an cànan eile aig Alba ionnsachadh? A bheil sibh air tighinn bho dhùthaich eile agus bu toil leibh eòlas fhaighinn air ar cultar agus ar cànan? Carson nach fhaigh sibh àite air cùrsa Gàidhlig agus aig an aon àm blasad fhaighinn air a dà chuid."

Obair sa Ghàidhlig "Tha sin anns an latha a tha ann an-diugh a’ faicinn barrachd Gàidhlig ga cleachdadh san t-saoghal gnìomhachais agus tha gu leòr ag ionnsachadh Gàidhlig airson na cothroman obrach aca a leudachadh. ’S dòcha gum biodh e nas fhurasta obair fhaighinn ma tha Gàidhlig agaibh?"

Teaghlach "A bheil ar cuid chloinne ag ionnsachadh Gàidhlig anns an sgoil? Am bu toil leibh cuideachadh a thoirt dhaibh a thaobh obair-dachaigh? Tha cothroman gu leòr ann Gàidhlig ionnsachadh fhad ’s a tha a’ chlann anns an sgoil. Carson nach feuch sibh agus aig an aon àm a bhith ag ionnsachadh còmhla ri ur cuid chloinne."

Chan eil ùine agam "Tha fios againn gu bheil ag ionnsachadh Gàidhlig a’ toirt suas ùine, agus chan eil e furasta ùine a chur air leth airson cànan ionnsachadh, ach tha sinn cinnteach gu bheil Gàidhlig airidh air an ùine sin. Nach cuimhnich sibh seo: bidh cothroman obrach nas fheàrr ma tha Gàidhlig agaibh; bidh cothroman ann a bhith ag ionnsachadh còmhla ri ur cuid chloinne agus gheibh sibh fiosrachadh agus eòlas air eachdraidh agus Cultar ar dùthcha."

Òg neo Sean "Chan eil e gu diofar dè an aois a tha sibh. Deas inntinn, deas cridhe!"

Càite am faigh mi fiosrachadh? "Anns an latha a th’ ann an-diugh tha buidhnean gu leòr ann a’ tairgsinn chùrsaichean Gàidhlig agus tha làraich-lìn ann cuideachd. Chan eil agaibh ach brath a chur thuca agus gheibh sibh fiosrachadh air an dòigh as fheàrr air adhart airson an iarrtas agaibhse."

Misneachd "Tha gu leòr againn a bhitheas a’ tuisleadh nuair a tha sinn ag ionnsachadh rud sam bith. ’S ann airson sin a tha e nas fheàrr a bhith ann am buidheann agus sibh a’ tuisleadh còmhla. Bidh ur caraidean toilichte stiùireadh a thoirt dhuibh nuair a tha sibh a’ gabhail a’ chiad cheum beag."